ThS. Nguyễn Chí Tiên - Công ty CP. Tư vấn Công nghệ Xây dựng Sài Gòn (SACOTEC)
Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số của ngành xây dựng trên phạm vi toàn cầu. Nghiên cứu này phân tích một cách hệ thống ảnh hưởng của AI đối với ngành xây dựng nói chung và lĩnh vực thí nghiệm, kiểm định xây dựng nói riêng thông qua tổng hợp các nghiên cứu quốc tế, đánh giá thực trạng ứng dụng và phân tích khả năng thay thế của AI trong các hoạt động kỹ thuật. Kết quả cho thấy AI có tiềm năng lớn trong việc tự động hóa quản lý dữ liệu, hỗ trợ phân tích tín hiệu thí nghiệm, nhận dạng khuyết tật, tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả quản lý phòng thử nghiệm theo ISO/IEC 17025:2017. Tuy nhiên, đối với các công việc đòi hỏi đánh giá hiện trường, xử lý tình huống phức tạp, suy luận kỹ thuật và chịu trách nhiệm pháp lý như thí nghiệm cọc, kiểm định kết cấu và phê duyệt kết quả thử nghiệm, AI hiện chưa thể thay thế vai trò của kỹ sư và chuyên gia. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất mô hình "AI – Kỹ sư – Chuyên gia" (Human–AI Collaboration) như một định hướng phát triển bền vững, trong đó AI đóng vai trò là công cụ hỗ trợ thông minh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và độ tin cậy của hoạt động thí nghiệm – kiểm định xây dựng, còn con người giữ vai trò trung tâm trong việc ra quyết định và chịu trách nhiệm chuyên môn. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ giới hạn kỹ thuật, pháp lý và đạo đức của AI, đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và phòng thử nghiệm trong quá trình chuyển đổi số của ngành xây dựng. (Xem thêm)
